Palais des Papes bezoekersgids — alles wat u moet weten vóór uw bezoek

In één oogopslag

Adres

Place du Palais, 84000 Avignon, Frankrijk

Coördinaten

43.9509° NB, 4.8075° OL

Gebouwd

1335–1364, onder paus Benedictus XII en Clemens VI

Vloeroppervlakte

Circa 15.000 m² — het grootste gotische paleis van Europa

Jaarlijks aantal bezoekers

~600.000 per jaar

UNESCO-werelderfgoed

Ingeschreven in 1995 (Historisch centrum van Avignon: Pausenpaleis, bisschoppelijk ensemble en brug van Avignon)

Exploitant

Avignon Tourisme (namens de stad Avignon)

Openingstijden (maart–oktober)

Dagelijks 09:00–19:00; laatste toegang 18:00

Openingstijden (november–februari)

Dagelijks 09:30–17:45; laatste toegang 16:45

Jaarlijkse sluiting

25 december

Gemiddelde bezoekduur

2–3 uur met de HistoPad in een comfortabel tempo

Voorrangstoegang

Officiële 'coupe-file' prioriteitsrij voor online tickethouders, links van de hoofdingang aan de Place du Palais

Wat is het Palais des Papes?

Het Palais des Papes is een 14e-eeuws gotisch paleisfort in Avignon, Zuid-Frankrijk, dat van 1309 tot 1377 dienstdeed als officiële residentie en bestuurlijk centrum van de katholieke pausen. Het is het grootste gotische paleis ooit gebouwd in Europa — ongeveer 15.000 vierkante meter vloeroppervlak gegroepeerd rond twee centrale binnenplaatsen, met muren tot 4 meter dik en twaalf verdedigingstorens. Het paleis is dagelijks opengesteld voor publiek en behoort tot de meest bezochte monumenten van Frankrijk buiten Parijs, met circa 600.000 bezoekers per jaar.

Twee afzonderlijke gebouwen vormen wat wij vandaag 'het paleis' noemen. Het Palais Vieux ('Oude Paleis'), gebouwd tussen 1335 en 1342 onder de ascetische cisterciënzer paus Benedictus XII, is het zwaar versterkte noordelijke gedeelte. Het Palais Neuf ('Nieuwe Paleis'), gebouwd 1342–1352 onder zijn opvolger Clemens VI, is het meer gedecoreerde zuidelijke gedeelte. Samen huisvestten zij de paus, zijn hof, de Apostolische Kamer (de middeleeuwse Vaticaanse schatkist), het Consistorie (de vergadering van kardinalen), de pauselijke keukens, de grote audiëntiezalen, twee kapellen en de privévertrekken waar de bewaard gebleven fresco's van Clemens VI nog altijd te bewonderen zijn. UNESCO schreef het paleis in 1995 in als onderdeel van het Historisch Centrum van Avignon.

Waarom resideerde het pausschap in Avignon en niet in Rome?

In 1309 verplaatste een Fransman genaamd Bertrand de Got — paus Clemens V — de Heilige Stoel van Rome naar Avignon, een kleine Provençaalse stad die toen deel uitmaakte van het Comtat Venaissin (een pauselijk grondgebied grenzend aan Frankrijk). De redenen waren politiek. Rome was onstabiel: de machtige Romeinse adellijke families (Colonna, Orsini) verkeerden in oorlog met elkaar en met het pausschap; Clemens V was in Lyon gekroond onder zware Franse druk; en zijn voorganger Bonifatius VIII was door de Franse koning Filips IV op gewelddadige wijze vernederd in Anagni. Avignon was veiliger, dichter bij Franse koninklijke bescherming en bestuurlijk beter te hanteren.

Wat als tijdelijk bedoeld was, duurde 68 jaar. Zeven opeenvolgende pausen — Clemens V, Johannes XXII, Benedictus XII, Clemens VI, Innocentius VI, Urbanus V en Gregorius XI — regeerden allen vanuit Avignon. Zij centraliseerden de pauselijke belastingheffing, professionaliseerden de curie en bouwden het paleis dat u vandaag bezoekt. Paus Gregorius XI keerde in 1377 met het pausschap terug naar Rome onder druk van Catharina van Siena en Italiaanse politieke hervormers. Hij overleed het jaar daarop. De betwiste verkiezing die volgde, leidde tot het Westers Schisma (1378–1417), waarin een parallelle lijn van tegenpausen — Clemens VII en Benedictus XIII — nog veertig jaar vanuit Avignon bleven regeren, waardoor het paleis, afhankelijk van hoe u telt, in totaal 68 tot 108 jaar zetel van het pauselijk gezag was.

Wat ziet u daadwerkelijk binnen?

Het bezoekersparcours omvat ongeveer 25 kamers verspreid over beide paleizen en vergt in gestaag tempo met de HistoPad 2–3 uur. De route begint in de Cour d'Honneur (Ereplein) waar tijdens het zomerseizoen het Festival d'Avignon zijn hoofdproducties opvoert. Vanaf daar klimt u naar het Consistorie — de audiëntiezaal waar het college van kardinalen bijeenkwam — en de kapellen Saint-Jean en Saint-Martial met hun originele fresco's van Matteo Giovannetti uit de jaren 1340. De Grand Tinel (Grote Banketzaal) is met 48 meter lengte een van de grootste middeleeuwse feestzalen van Europa.

De twee hoogtepunten van de privé-pauselijke vertrekken zijn bewaard gebleven in hun 14e-eeuwse beschilderde staat. De Chambre du Cerf (Hertenkamer), het studeervertrek van Clemens VI, is gedecoreerd met jacht- en vistaferelen die direct op het pleisterwerk zijn geschilderd — uitzonderlijk intacte wereldlijke middeleeuwse muurschilderingen. De Chambre du Pape (Pausenkamer) heeft een diepblauw plafonfresco met gestileerde eikenbladeren en vogels, met beschilderde nissen en eekhoorns op de muren. Na de appartementen voert de route langs de Grote Audiëntiezaal (met Giovannetti's Profetenfrescos op het gewelf), de keukens met hun kenmerkende achthoekige schoorsteen, en eindigt op de dakterrassen met uitzicht over de Pont d'Avignon, de Rhône en de daken van de middeleeuwse stad. Een tijdelijke tentoonstelling beslaat gewoonlijk de bovenverdieping van het Palais Vieux.

Hoe werkt voorrangstoegang precies?

Voorrangstoegang bij het Palais des Papes is een officieel product van Avignon Tourisme, geen omweg via derden. Wanneer u online boekt, bevat uw ticket een QR-code en een toegewezen tijdslot. Bij de paleisgang aan de Place du Palais zijn er twee rijen: de standaard ticketbalierij (die in het zomerweekend kan oplopen tot 40–60 minuten) en een veel kortere prioriteitsbaan voor houders van online tickets. U gaat naar de prioriteitsbaan, het personeel scant uw QR-code, u passeert de beveiliging, en binnen 5 minuten bent u in het paleis, ongeacht hoe druk de standaardrij is.

De voorrangstoegang omzeilt niet de veiligheidscontrole — tassen worden gecontroleerd op verboden voorwerpen (grote messen, glazen flessen, etc.). Reken op 10 minuten totaal vanaf aankomst tot het betreden van de eerste zaal. Er is geen apart ontmoetingspunt met ons als uw conciërge; wij zijn niet ter plaatse. Wij sturen uw QR-ticket per e-mail ongeveer 24 uur voor uw bezoek, en nogmaals als herinnering op de ochtend zelf, met de PDF bijgevoegd zodat u deze direct bij de ingang kunt tonen, ook zonder telefoonsignaal.

Wat is de HistoPad en is het de moeite waard?

De HistoPad is een tabletapparaat dat aan het begin van het bezoekersparcours wordt uitgereikt en aan het einde wordt ingeleverd. In elk van de grote zalen richt u de tablet op gemarkeerde posities en het scherm toont een 3D-reconstructie van hoe die zaal er in de 14e eeuw uitzag — fresco's aangevuld waar ze vervaagd zijn, meubilair teruggeplaatst waar het geplunderd werd, zelfs figuren in historische kledij geplaatst waar de kardinalen of keukenpersoneel zouden hebben gestaan. Het werkt in 11 talen, waaronder Engels, Frans, Duits, Spaans, Italiaans, Japans, Mandarijn, Koreaans, Russisch, Portugees en Arabisch. Er is een kindermodus die de vertelling vereenvoudigt en lichte gamificatie toevoegt (speurtochtopdrachten) voor kinderen van ongeveer 8–12 jaar.

De HistoPad is inbegrepen in elk tickettarief dat wij verkopen. De reden waarom het belangrijk is, is dat na eeuwen van verwaarlozing — het paleis werd ruim een eeuw als kazerne voor Napoleons leger gebruikt — veel van de zalen nu kaal steen zijn met slechts fragmenten van hun oorspronkelijke decoratie. De Hertenkamer en de Pausenkamer zijn uitzonderingen, met het grootste deel van hun 14e-eeuwse schilderingen intact. Voor de rest is de HistoPad het verschil tussen 'een reeks lege gotische zalen' en 'de daadwerkelijke leefruimte van een middeleeuws Europees hof'. Wij raden ten zeerste aan deze te gebruiken; bezoekers die hem overslaan melden consequent dat ze het bezoek minder boeiend vinden.

Hoeveel tijd moet ik reserveren voor het bezoek?

Reken op 2 tot 3 uur voor het paleis zelf met de HistoPad in een gestaag tempo. Bezoekers die haastig rondkijken kunnen in 90 minuten klaar zijn; bezoekers die elke HistoPad-reconstructie volledig bekijken en de bewegwijzering per zaal lezen kunnen 3 tot 3,5 uur besteden. De route is grotendeels lineair met enkele vertakkingen, en het personeel sluit de dakterrassen 30 minuten voor de officiële sluitingstijd, dus plan om minstens 2 uur voor sluitingstijd aan te komen als u alles wilt zien.

Indien u het Palais + Pont d'Avignon combiticket boekt, reken dan op 30 tot 45 minuten extra voor de brug. De twee locaties liggen 500 meter uit elkaar — circa 7 minuten lopen langs de middeleeuwse vestingweg. De meeste bezoekers doen eerst het paleis (koeler in de ochtend, vooral in de zomer), lunchen in de oude stad tussen Place de l'Horloge en Rue des Trois Faucons, en lopen daarna 's middags naar de brug. Een volledige Avignon-ochtend en -middag rondom het paleis en de brug vult zich op natuurlijke wijze.

Moet ik de Pont d'Avignon-combi toevoegen?

De meeste eerstebezoekers zouden de Pont d'Avignon moeten toevoegen. Zowel het alleen-paleis-ticket als het combiticket omvatten de Pontifical Gardens (Avignon Tourisme bundelt deze standaard met de paleistoegang), dus de toegevoegde waarde van het combiticket is de Pont Saint-Bénézet zelf — de brug uit het kinderliedje 'Sur le pont d'Avignon'. Het officiële Avignon Tourisme combitarief vertegenwoordigt een aanzienlijke besparing ten opzichte van het afzonderlijk kopen van componenten, waardoor het toevoegen van de brug slechts een kleine toeslag kost tegen operatorprijzen. De Pont d'Avignon is een 12e-eeuwse middeleeuwse brug, oorspronkelijk 22 bogen over de Rhône, waarvan vandaag slechts 4 bogen en de Saint-Nicolas-kapel bewaard zijn gebleven; zij staat sinds 1995 zelfstandig op de UNESCO-lijst. Een bezoek met wandeling en fotograferen duurt 30 tot 45 minuten.

Sla de combi over wanneer u in totaal minder dan drie uur in Avignon heeft, of wanneer u korte buitenlocaties uitgesproken niet waardeert. De brug is volledig onbeschut, waardoor hevige regen of extreme hitte (Avignon haalt in juli regelmatig 38°C) het verblijf onaangenaam kan maken. Het paleis bevindt zich grotendeels binnen en is weersonafhankelijk. Voor bezoekers met mobiliteitsbeperkingen heeft de brug een vlakke ondergrond, maar de vestingwandeling van het paleis biedt de toegankelijkere fotogelegenheid. Combibezoekers beschrijven de Pont d'Avignon doorgaans als het fotomoment van hun bezoek, maar het Palais des Papes als het intellectuele hoogtepunt.

Wanneer is het paleis het drukst, en wanneer kan ik er het beste heen?

Het Palais des Papes is het drukst van eind juni tot en met augustus, met name tijdens het Festival d'Avignon (begin tot eind juli), dat de stadsbevolking drie weken lang verdubbelt en de Cour d'Honneur tot een belangrijk theatertoneel maakt. Op drukke weekenden in juli en augustus kan de rij voor het standaardloket oplopen tot 40 à 60 minuten; de stad zelf wordt merkbaar drukker, restauranttafels vereisen reservering, en accommodatieprijzen verdubbelen ongeveer. Houders van voorrangstoegang omzeilen de rij volledig, maar treffen nog steeds een drukker interieur aan en langere wachttijden bij de populairste HistoPad-stations (Hertenzaal, Vertrekken van de Paus).

De rustigste maanden zijn november tot en met februari, wanneer het paleis overschakelt op winteruren (09:30–17:45) en de stad heerlijk vrij is van rondreisgroepen. Het voorjaar (maart tot half mei) en de vroege herfst (half september tot oktober) zijn over het algemeen de beste maanden voor een bezoek — het paleis hanteert zomeruren, het weer is mild, en de rijen zijn zelfs bij het standaardloket beheersbaar. Wanneer u in de zomer moet komen, kies dan een doordeweekse dag, arriveer vóór 10:00 of na 16:30, en vermijd data van het Festival d'Avignon indien u een rustiger ervaring wenst.

Hoe bereik ik Avignon?

Avignon heeft twee treinstations: Avignon Centre, binnen de middeleeuwse stadsmuren, op 10 minuten lopen van het paleis; en Avignon TGV, het hogesnelheidsstation op 4 km buiten de muren. Tussen beide rijdt om de 15 minuten een gratis pendel. Vanaf Paris Gare de Lyon bereikt de TGV Avignon TGV in 2 uur en 40 minuten, met overdag ongeveer elk uur een vertrek. Vanaf Marseille Saint-Charles duurt de reis 30 tot 35 minuten per directe TGV — eenvoudig als dagtrip. Vanaf Lyon Part-Dieu is het 1 uur en 10 minuten. Vanaf Barcelona neemt de directe TGV ongeveer 4 uur.

Als u met de auto arriveert, probeer dan niet de middeleeuwse binnenstad in te rijden: de straten binnen de muren zijn smal, deels verkeersvrij, en parkeerplaatsen zijn werkelijk schaars. Gebruik de grote Parking des Italiens of Parking de l'Île Piot net buiten de stadsmuren (uurtarieven variëren per seizoen; actuele prijzen vindt u op de website van de exploitant; gratis pendeldienst naar het centrum). De dichtstbijzijnde luchthaven van Avignon is Avignon-Provence (klein, voornamelijk seizoensgebonden); Marseille (MRS) en Nîmes (FNI) zijn de praktische luchthavens voor internationale aankomsten, met TGV- of busverbindingen van 60 tot 90 minuten naar Avignon.

Wat u kunt verwachten op de dag van uw bezoek

Arriveer op de dag van uw bezoek 10 tot 15 minuten vóór uw gereserveerde tijdvak bij de ingang aan de Place du Palais. Het plein is groot, met een klokkentoren (de Tour de l'Horloge) en de kathedraal Notre-Dame des Doms aan de noordzijde. De paleisentry bevindt zich aan de westelijke (rivier)kant. Houd uw QR-code gereed — op uw telefoon of op de afgedrukte PDF die wij u toesturen. Houders van tickets met voorrangstoegang gebruiken de prioriteitsbaan links van de hoofdingang; het personeel scant uw code, u passeert de beveiliging (controle van kleine tassen, geen grote bagage), en u ontvangt uw HistoPad binnen.

In het paleis kunt u rekenen op ongelijke middeleeuwse stenen vloeren, meerdere trappen en constant koele temperaturen binnenshuis, zelfs in de zomer. Comfortabele wandelschoenen zijn essentieel. Fotograferen is toegestaan zonder flitser, statief of drone. Toiletten bevinden zich in de binnenplaatsen en aan het einde van het bezoekersparcours. Als u de combinatie Palais + Pont d'Avignon heeft geboekt, staat uw brugticket op dezelfde QR-code — bewaar deze voor na het paleis en loop vervolgens 7 minuten naar de ingang van de Pont Saint-Bénézet aan de rivier. Wij adviseren ten minste 90 minuten voor uw TGV-vertrek terug te keren naar uw hotel of naar het station, rekening houdend met de smalle straatjes van Avignon Centre.

De zeven pausen van Avignon, jaar na jaar

Zeven canonieke pausen regeerden tussen 1309 en 1377 in ononderbroken opvolging vanuit Avignon. Clemens V (1305–1314), een Fransman uit Bordeaux, was de grondlegger van het pauselijk verblijf in Avignon: gekozen in Perugia, reisde hij nooit naar Rome en vestigde de curie in 1309 in Avignon onder bescherming van koning Filips IV van Frankrijk. Johannes XXII (1316–1334) was de grote bestuurder — hij professionaliseerde de pauselijke belastingheffing, creëerde de curie van Avignon als permanente bureaucratie, en verzamelde de schatkist die later de paleisbouw zou financieren. Hij overleed in Avignon op negentigjarige leeftijd. Benedictus XII (1334–1342), een cisterciënzer monnik, begon met het paleis zelf: tussen 1335 en 1342 bouwde hij het massief versterkte Palais Vieux op de Rocher des Doms, bedoeld als permanente pauselijke zetel in plaats van een tijdelijk verblijf.

Clemens VI (1342–1352), een wereldse Franse aristocraat, verdubbelde het paleis door tussen 1342 en 1352 het gedecoreerde Palais Neuf toe te voegen, waarbij hij de fresco's van Matteo Giovannetti en de Hertenkamer liet realiseren. Hij kocht de stad Avignon in 1348 rechtstreeks van koningin Johanna I van Napels voor 80.000 florijnen, waardoor het verblijf van huur naar eigendom overging. Innocentius VI (1352–1362) versterkte de stadsmuren — de middeleeuwse wallen die nog steeds de oude binnenstad van Avignon omringen — tegen rondzwervende huurlingenbenden tijdens de Honderdjarige Oorlog. Urbanus V (1362–1370) keerde in 1367 kort terug naar Rome, maar werd in 1370 door Italiaanse instabiliteit gedwongen opnieuw naar Avignon te gaan. Gregorius XI (1370–1378) bracht het pausdom uiteindelijk in januari 1377 terug naar Rome onder druk van Catharina van Siena. Hij overleed in maart 1378, en het omstreden conclaaf dat volgde, leidde tot het Westerse Schisma.

Palais Vieux versus Palais Neuf — twee paleizen, één vesting

Wat reisgidsen 'het Palais des Papes' noemen, zijn in feite twee aangrenzende paleizen die dertig jaar na elkaar door twee zeer verschillende pausen zijn gebouwd, en het contrast vormt het meest bruikbare kader om te begrijpen wat u ziet. Het Palais Vieux ('Oude Paleis'), gebouwd van 1335 tot 1342 onder paus Benedictus XII, is de massieve, sobere, vestingachtige noordelijke helft. Benedictus was een voormalig cisterciënzer monnik die geloofde dat pauselijke architectuur monastieke discipline moest weerspiegelen; zijn paleis heeft dikke verdedigingsmuren, smalle ramen, vierkante torens op elke hoek en vrijwel geen oppervlaktedecoratie. De Tour de Trouillas (54 meter) en de Tour des Anges (waar de pauselijke schatkist werd bewaard) behoren tot deze fase. De plattegrond volgt de middeleeuwse vestingtraditie: een rechthoekige kloostergang rond een centrale binnenplaats, met het Consistorie, de kapel en de refter in de voornaamste vleugels.

Het Palais Neuf ('Nieuwe Paleis'), gebouwd van 1342 tot 1352 onder Clemens VI, is de gedecoreerde, hoofse, gracieuze zuidelijke helft. Clemens was een aristocraat, een voormalig benedictijns abt van La Chaise-Dieu, en de meest verkwistende paus van de Avignon-lijn. Zijn paleis is hoger, met grotere ramen, gewelfde ceremoniële zalen (de Grand Audience Hall is een van de grootste middeleeuwse gewelfde ruimtes in Europa), uitgebreid stenen maaswerk op de zuidelijke gevel, en de geschilderde privévertrekken — de Hertenkamer, de Pauselijke Kamer — die het artistieke hoogtepunt van het bezoek vormen. Samen omsluiten de twee paleizen twee binnenplaatsen: de Cour d'Honneur tussen hen (die nu het hoofdpodium van het Festival d'Avignon herbergt) en de kleinere Cour de Bénoit XII binnen de oudere vesting. De architectonische overgang tussen Benedictus' vesting en Clemens' paleis is zichtbaar vanuit beide binnenplaatsen, en de reconstructies van de HistoPad maken het contrast expliciet.

De HistoPad in detail — hoe het daadwerkelijk werkt

De HistoPad is een 7-inch Android-tablet die aan het begin van het bezoekersparcours wordt uitgereikt en aan het eind wordt ingeleverd. Histovery, het Franse bedrijf dat het heeft ontworpen, heeft vergelijkbare systemen geïnstalleerd in het Château de Chambord, de Conciergerie in Parijs en de Notre-Dame de Reims. Op gemarkeerde posities in elf van de paleisvertrekken heft u de tablet op en toont het scherm een 3D-reconstructie van precies die ruimte zoals die rond 1370 was: plafondfresco's gereconstrueerd waar ze zijn vervaagd, wandtapijten opgehangen waar de muren nu kaal zijn, meubilair teruggeplaatst waar het tijdens de Revolutie werd geplunderd, en historische figuren (kardinalen, keukenpersoneel, ambassadeurs, de paus zelf) geanimeerd in de ruimtes die zij bewoonden. De reconstructies zijn gebaseerd op inventarissen van de Apostolische Kamer, archeologisch bewijs op de overgebleven muuroppervlakken en de niet-vervaagde fragmenten van oorspronkelijke verf waar die bewaard zijn gebleven.

Er worden elf talen ondersteund: Engels, Frans, Duits, Spaans, Italiaans, Portugees, Russisch, Mandarijn Chinees, Japans, Koreaans en Arabisch. U selecteert de taal bij het afhalen van het apparaat en kunt tussentijds wisselen. Een aparte kindermodus (momenteel alleen Engels en Frans) vereenvoudigt de vertelling, verwijdert historische inhoud op volwassenenniveau en voegt een speurtocht-element toe waarbij virtuele stempels kamer voor kamer worden verzameld. De tablet zelf weegt circa 600 gram, heeft een polsbandje en is robuust genoeg voor zorgeloos gebruik door gezinnen met jonge kinderen. Bezoekers die liever hun handen vrij houden, kunnen de 'Les Clefs du Palais' WebApp ook op hun eigen telefoon laden, maar deze bevat uitsluitend audio en niet de AR-reconstructies. Wij raden de HistoPad aan boven de WebApp voor eerste bezoekers; de AR-laag is veruit de belangrijkste reden waarom het paleisbezoek zich onderscheidt van elke andere middeleeuwse-vestingtour in Europa.

De Pont Saint-Bénézet — de halve brug uit het lied

De Pont Saint-Bénézet, vrijwel overal bekend als de Pont d'Avignon, is de half geruïneerde middeleeuwse brug die onsterfelijk is geworden in het Franse kinderliedje 'Sur le pont d'Avignon, on y danse, on y danse'. De brug ligt circa 500 meter stroomafwaarts van het Palais des Papes aan de Rhône en maakt deel uit van dezelfde UNESCO-werelderfgoedlijst (Historisch Centrum van Avignon, ingeschreven 1995). Volgens een legende uit de 13e eeuw kreeg een jonge herder genaamd Bénézet in 1177 van een engel de opdracht een brug over de Rhône te bouwen; hij verzamelde voldoende steun om met de bouw te beginnen, en de brug werd voltooid in 1185 — waarmee het een van de oudste stenen bruggen in middeleeuws Europa is. Bénézet werd na zijn dood heilig verklaard en zijn relikwieën rustten in de kleine kapel van Saint-Nicolas die nog steeds halverwege de overgebleven boog staat.

De oorspronkelijke brug had tweeëntwintig stenen bogen en overspande bijna 900 meter rivier. Door de eeuwen heen verwoestten regelmatige overstromingen van de Rhône gedeelte na gedeelte, en na een bijzonder catastrofale overstroming in 1668 gaf de stad herstelwerkzaamheden op. Vandaag de dag zijn vier bogen en de kapel van Saint-Nicolas bewaard gebleven, eindigend midden in de rivier op een manier die elke eerste bezoeker verrast. Het 'Palais + Pont'-combiticket bundelt toegang tot beide monumenten met een kleine korting ten opzichte van afzonderlijke aankoop; de brug vergt 30 tot 45 minuten om te belopen en te fotograferen, en de klassieke hoek voor het fotograferen van de brug met het paleis op de klif erachter is vanaf de tegenoverliggende oever (Île de la Barthelasse), te bereiken via een gratis voetgangersveerboot in de zomer of een wandeling van 15 minuten over de Édouard Daladier-wegbrug het hele jaar door.

Het Festival d'Avignon — wat de zomer met het bezoek doet

Het Festival d'Avignon, in 1947 opgericht door Jean Vilar in de Cour d'Honneur van het paleis zelf, is een van de oudste en grootste podiumkunstfestivals ter wereld. Het hoofdfestival ('In') loopt ruwweg van 5 juli tot 25 juli elk jaar en gebruikt de Cour d'Honneur als hoofdlocatie: een openluchttheater met 2.000 zitplaatsen wordt tijdelijk tegen de zuidgevel van het Palais Neuf gebouwd, en gedurende de drieweekse periode wordt er elke avond een ander toneelstuk, ballet of opera opgevoerd. Een parallel 'Off'-festival verspreid zich over meer dan 130 kleinere locaties in de oude binnenstad van Avignon en verdrie­voudigt de dagelijkse bezoekers­aantallen in de stad.

Als u Avignon bezoekt tussen ongeveer 5 en 25 juli, blijft het paleis zelf overdag open als museum, maar is de Cour d'Honneur in de late namiddag gedeeltelijk afgesloten voor podiumvoorbereiding en 's avonds geheel ontoegankelijk. Accommodatie­prijzen verdubbelen ongeveer, restaurants vereisen reserveringen, en het station Avignon Centre verwerkt drie à vier keer zijn passagiersvolume buiten het seizoen. Als uw interesse uitgaat naar het paleis als historisch monument, zijn mei of september merkbaar betere bezoekperiodes. Als u zowel het paleis als een belangrijke theater­productie in één reis wilt ervaren, behoort het Festival d'Avignon tot de grote gecombineerde culturele belevingen in Europa — boek accommodatie in februari of maart, en boek festivaltickets op de dag dat ze in de verkoop gaan (doorgaans eind april).

Waar zijn de Avignon-pausen eigenlijk begraven?

Een vraag die wij vaker van bezoekers krijgen dan verwacht: waar zijn de zeven Avignon-pausen begraven? Het antwoord is verspreid, en niet waar u wellicht denkt. Clemens V (de eerste Avignon-paus) is begraven in de Collegiale Kerk van Uzeste in zijn geboorte­streek Gironde in Zuidwest-Frankrijk. Johannes XXII heeft een graf in de kathedraal van Avignon (Notre-Dame des Doms), de kathedraal direct naast het paleis aan Place du Palais — het zijne is het meest prominente pauselijke graf in Avignon zelf. Benedictus XII, de bouwer van het Palais Vieux, werd oorspronkelijk ook in de kathedraal van Avignon begraven, maar zijn graf werd verwoest tijdens de Franse Revolutie; alleen fragmenten zijn vandaag de dag in de kathedraal bewaard gebleven.

Clemens VI, bouwer van het Palais Neuf, werd begraven in de abdij van La Chaise-Dieu in Auvergne, waar hij benedictijner abt was geweest vóór zijn verkiezing. Innocentius VI rust in het kartuizer­klooster van Villeneuve-lès-Avignon, net over de Rhône vanaf Avignon — te bezoeken als een uitbreiding van een halve dag als u de tijd heeft en interesse in middeleeuwse funeraire beeldhouw­kunst. Het graf van Urbanus V bevindt zich in de abdij van Saint-Victor in Marseille. Gregorius XI, de paus die uiteindelijk terugkeerde naar Rome, is begraven in de Romeinse basiliek Santa Francesca Romana op het Forum. Van zeven Avignon-pausen ligt er dus slechts één (Johannes XXII) begraven in Avignon zelf; de overigen zijn verspreid over Frankrijk en Italië. Het paleis zelf bevat geen pauselijke graven — het was een werkresidentie en bestuurlijk centrum, nooit een funerair monument.

Châteauneuf-du-Pape — de wijn die de pausen van Avignon uitvonden

Ongeveer 12 kilometer ten noorden van Avignon ligt het dorp Châteauneuf-du-Pape, waarvan de naam letterlijk 'het nieuwe kasteel van de paus' betekent. De zomerresidentie die daar in de jaren 1320 door paus Johannes XXII (de tweede paus van Avignon) werd gebouwd, gaf het dorp zijn naam, en de wijngaarden op het omliggende stenige plateau, geplant onder pauselijk mecenaat om het hof van Avignon van tafelwijn te voorzien, ontwikkelden zich tot een van de beroemdste appellations van Frankrijk. De Châteauneuf-du-Pape AOC was de eerste wijnappellation die formeel in Frankrijk werd gecodificeerd (1936) en het model waarop het volledige Franse Appellation d'Origine Contrôlée-systeem werd gebouwd. Het pauselijke kasteel zelf werd tweemaal verwoest — door protestantse troepen tijdens de Godsdienstoorlogen en door zich terugtrekkende Duitse troepen in 1944 — maar de middeleeuwse hoofdtoren staat nog steeds boven het dorp.

Bezoekers met interesse in wijn combineren vaak een dag in Avignon met een halve dag proeverij in Châteauneuf-du-Pape, hetzij via een begeleide tour vanuit Avignon (talrijke aanbieders verzorgen middagtransfers inclusief drie à vier wijnhuisproeverijen) of op eigen gelegenheid (parkeren in het dorp is eenvoudig en een tiental domaines bieden inloopproeflokalen). De klassieke Châteauneuf-du-Pape is een krachtige rode blend van maximaal dertien druivenrassen met een dominantie van Grenache, Syrah en Mourvèdre, en verschilt structureel van alles wat elders in Zuid-Frankrijk wordt geproduceerd. Het dorp ligt 20 minuten rijden van het Palais des Papes en de connectie met het paleis is direct: de wijn is letterlijk vernoemd naar de pausen die dat paleis bouwden. Wij verzorgen zelf geen wijngaardtransfers, maar bezoekers die dit aan hun reis willen toevoegen, kunnen ons vragen om actuele aanbevelingen.

Wat was het Westerse Schisma en waarom is het van belang?

Nadat Gregorius XI het pausdom in 1377 naar Rome had teruggebracht en het jaar daarop overleed, kozen de kardinalen een Italiaanse paus (Urbanus VI) onder wat zij later omschreven als dwang van een Romeinse menigte. Enkele maanden later verklaarden dezelfde kardinalen, na uit Rome te zijn gevlucht, de verkiezing ongeldig en kozen een tweede paus, Clemens VII, die terugkeerde naar Avignon. De Katholieke Kerk had nu twee rivaliserende pausen tegelijkertijd — Urbanus VI in Rome en Clemens VII in Avignon — die elk aanspraak maakten op de enige legitieme opvolging van Sint-Petrus, elkaar excommuniceerden en de loyaliteit van ongeveer de helft van het katholieke Europa genoten. Frankrijk, Schotland, Castilië en Napels steunden de lijn van Avignon; Engeland, het Heilige Roomse Rijk, Hongarije en het grootste deel van Italië steunden Rome.

Het Westerse Schisma duurde negenendertig jaar (1378–1417). Twee verdere tegenpausen van Avignon volgden Clemens VII op: Benedictus XIII (de befaamd koppige Pedro de Luna, die weigerde af te treden zelfs toen de meeste van zijn aanhangers hem hadden verlaten) en Clemens VIII (kort, voordat hij zich aan Rome onderwierp). Het Concilie van Konstanz loste het schisma eindelijk in 1417 op door beide lijnen af te zetten en een enkele nieuwe paus, Martinus V, te verkiezen. Voor het Palais des Papes zelf betekende het schisma dat het gebouw nog veertig jaar als volledig actief pauselijk paleis bleef functioneren — hof, schatkist, kanselarij, garnizoen — nadat het canonieke pausdom van Avignon was geëindigd. Wanneer u het paleis vandaag bezoekt, betekenen de zeven canonieke pausen plus de twee belangrijkste tegenpausen van Avignon dat het gebouw in totaal negen pauselijke pretendenten herbergde gedurende ongeveer een eeuw van doorlopend pauselijk gebruik.

Veelgestelde vragen